EPC-certificaat
EPC verplicht bij verkoop of verhuur?
Lees wanneer een EPC in Vlaanderen verplicht is bij verkoop of verhuur, welke uitzonderingen gelden en wat je doet als het ontbreekt.
Inhoud
Ja. Voor residentiële woningen in Vlaanderen is een geldig EPC-certificaat in de meeste gevallen verplicht zodra je verkoopt, verhuurt of de volle eigendom overdraagt. Wacht daar niet mee tot het laatste moment: meestal moet het certificaat al beschikbaar zijn vóór je de woning voor het eerst aanbiedt, en de energiescore of het EPC-label moet ook in je advertenties staan. Deze uitleg focust op Vlaanderen. Voor Brussel en Wallonië gelden andere regels, dus raadpleeg daarvoor de aparte wetgevingspagina’s op Jaimy by Belfius.
Snelcheck: vanaf wanneer moet je EPC in orde zijn?
Verkoop of verhuur je met publiciteit, dan moet het EPC doorgaans al beschikbaar zijn vanaf de eerste advertentie, brochure, affiche of online publicatie.
Doe je geen publiciteit, dan verdwijnt de plicht niet. Uiterlijk vóór de compromis, de akte of de ondertekening van een nieuwe huurovereenkomst moet het certificaat er zijn.
In advertenties moet je de energiescore of het EPC-label vermelden, zowel online als offline. Dat geldt dus niet alleen op vastgoedwebsites, maar ook in drukwerk en etalagepubliciteit.
De EPC-plicht wordt per autonome wooneenheid beoordeeld. Een afzonderlijke woning, studio of appartement heeft in principe een eigen certificaat nodig.
Bij kamers of gedeelde gebouwen hangt een apart EPC af van de zelfstandigheid van de unit. Zodra keuken, sanitair of andere basisfuncties gedeeld worden, is extra controle vaak nodig.
Ook bij twijfelgevallen, zoals een overdracht zonder publiciteit of een bijzondere overdrachtsvorm, laat je best per dossier nakijken of de EPC-plicht speelt en welk type certificaat vereist is.
Bij verkoop: hier moet je extra op letten
Ja, bij de verkoop van een bestaande woning heb je een bruikbaar energieprestatiecertificaat nodig. In Vlaanderen volstaat het niet dat het certificaat nog ergens geldig lijkt: voor verkoop moet het om een residentieel EPC gaan dat volgens de huidige wetgeving bij verkoop van een woning bruikbaar is, waaronder de voorwaarde dat het certificaat uit 2019 of later dateert. Zorg er ook voor dat het EPC bruikbaar blijft tot aan de akte en dat de koper het certificaat bij de overdracht ontvangt. Een geplande afbraak of latere renovatie haalt de woning niet automatisch uit de EPC-plicht. Ook het ontbreken van een klassieke verwarmingsinstallatie is op zich geen vrijstelling. Heeft de woning een zwak label, dan kan dat voor de koper bijkomende gevolgen hebben, zoals een renovatieverplichting.
Wat kost dit bij jou?
Wil je weten of er een probleem is, wat er moet gebeuren en wat de verschillende oplossingen kosten? Dan brengen we je in contact met maximaal 4 energiedeskundigen. Zodra je hun oplossingen en offertes hebt ontvangen, kies je vrij met wie je je het best voelt.
Bij verhuur: vooral het contract maakt het verschil
Ook bij verhuur is een EPC in principe verplicht, vooral zodra je een nieuwe huurovereenkomst afsluit. Juridisch maakt het wel verschil of het gaat om een eenvoudige verlenging van een lopend contract of om een volledig nieuwe verhuur: bij dat laatste moet het EPC in orde zijn. Voor verhuur zijn de regels minder streng dan voor verkoop. Een ouder EPC kan in sommige verhuursituaties nog bruikbaar zijn zolang het geldig blijft, ook al zou datzelfde certificaat niet meer volstaan voor verkoop. De kost van het EPC ligt bij de eigenaar, en de verhuurder moet de huurder een kopie kunnen bezorgen. Hou er ook rekening mee dat een slecht EPC praktische gevolgen kan hebben, bijvoorbeeld voor huurindexatie en in de bredere context van verstrengende minimumlabels voor verhuurde woningen.
Welk EPC heb je nodig en hoe lang blijft het geldig?
Niet elk energieprestatiecertificaat is hetzelfde. In dit overzicht zie je snel welk document je nodig hebt en wanneer vernieuwen verstandig of noodzakelijk wordt.
Situatie | Welk certificaat? | Wat betekent dat concreet? |
|---|---|---|
Bestaande woning, appartement of studio | EPC Residentieel | Dit is het standaardcertificaat bij verkoop of verhuur van bestaande residentiële eenheden in Vlaanderen. |
Nieuwbouw of EPB-plichtige woning / ingrijpende energetische renovatie | EPC Bouw | Dit volgt uit de EPB-procedure. Is het nog niet beschikbaar, stem dan tijdig af met je EPB-verslaggever zodat het document klaar is zodra je het wettelijk nodig hebt. |
Normale geldigheidsduur | Meestal 10 jaar | Die termijn geldt normaal voor beide types, maar een nieuwer certificaat vervangt het oudere. |
Nieuw EPC nodig | Bij een nieuwer certificaat, functiewijziging, opsplitsing of uitbreiding | Als de woning wezenlijk verandert, sluit het oude EPC niet altijd nog aan bij de actuele toestand. |
Nog geldig, maar niet automatisch bruikbaar voor verkoop | Oud residentieel EPC van vóór 2019 | Zo’n certificaat kan in bepaalde verhuursituaties nog doorlopen tot de einddatum, maar voldoet niet aan de verkoopregel voor bestaande woningen. |
Vernieuwen is verstandig | Na isolatie, nieuwe ramen, nieuwe installaties of andere energetische werken | Zo toon je de verbeterde score correct aan kandidaat-kopers of huurders. |
Geen geldig EPC of je certificaat kwijt? Dit kun je doen
Ben je niet zeker of er al een EPC bestaat, of is het document vervallen? Werk dan in deze volgorde als je je documenten voor verkoop van een woning op orde brengt:
Controleer eerst of er al een certificaat bestaat. Dat kan via je eigen woningdossier of door het EPC op te vragen met bewijs van eigendom.
Bestaat er geen geldig EPC of is de geldigheidsdatum verstreken, dan schakel je een erkend energiedeskundige in. Die bezoekt de woning, verzamelt de nodige gegevens en levert het juiste certificaat af.
Ben je het document alleen kwijt, dan is dat iets anders dan een ongeldig EPC. Een verloren certificaat kan nog altijd geldig zijn, maar je moet wel opnieuw over een juridisch bruikbare versie beschikken.
Vraag daarom een officieel duplicaat op en controleer of alle verplichte gegevens en de correcte ondertekening of digitale validatie aanwezig zijn.
Heb je intussen isolatie, nieuwe ramen, een zuinigere verwarmingsinstallatie of andere energetische verbeteringen uitgevoerd, dan is een nieuw EPC vaak slim en soms nodig om de actuele toestand te tonen.
Wil je eerst je score verbeteren, dan vind je op Jaimy by Belfius ook praktisch energieadvies voor EPC na renovatiewerken. Je kunt er bovendien offertes aanvragen voor energiewerken zoals isolatie, ramen of verwarming.
Wanneer geldt de EPC-plicht niet?
Bepaalde nood-, transit- of assistentiewoningen zonder klassieke huurovereenkomst en met dagprijs.
Woonboten.
Sommige vormen van zeer kortdurende vakantieverhuur of toeristische verhuur.
Bepaalde overdrachten waarbij niet de volle eigendom van de volledige woning overgaat, maar bijvoorbeeld alleen een eigendomsaandeel.
Belangrijk: uitzonderingen zijn beperkt en worden strikt beoordeeld. Slechte staat, afbraakplannen of latere renovaties zijn op zich geen automatische vrijstelling. Twijfel je, laat je dossier dan vooraf nakijken.
Wat riskeer je zonder geldig EPC?
De controle gebeurt niet alleen op papier. De Vlaamse overheid kan databanken vergelijken, steekproeven uitvoeren of optreden na een melding door een koper, huurder, notaris of andere betrokkene. Als eigenaar riskeer je zonder geldig EPC een administratieve boete van 500 tot 5.000 euro. Belangrijk: zo’n boete heft de EPC-plicht niet op. Je moet het certificaat dus alsnog in orde brengen, en zolang de woning zonder geldig EPC wordt aangeboden, kunnen bijkomende sancties volgen. Ook fout opgemaakte certificaten blijven niet zonder gevolg. Energiedeskundigen kunnen bij fouten of onterechte EPC’s zelf sancties krijgen, en een onjuist certificaat kan worden ingetrokken. Wachten tot iemand ernaar vraagt, is dus geen veilige strategie.
